Vụ kiện AMAZON: Cơ quan nào giải quyết và áp dụng Pháp luật nước nào?
Đây là tranh chấp thương mại quốc tế, một dạng tranh chấp khá phổ biến hiện nay. Vậy thì khi xảy ra, các bên sẽ đưa tranh chấp này ra trước cơ quan nào, và áp dụng pháp luật nước nào là đúng luật, là có lợi cho mình?
Về cơ quan giải quyết tranh chấp: Thông thường trong thương mại quốc tế, vì sự tiện lợi và nhanh chóng, hiệu quả, bảo mật thông tin, các bên thường lựa chọn Trọng tài Thương mại là cơ quan giải quyết tranh chấp (nếu xảy ra). Tuy nhiên, ngoài phương thức này, các bên cũng có thể lựa chọn Toà án.
Được biết, Gilimex (bên khởi kiện) đã đệ đơn ra Toà án thành phố New York để kiện Amazon Robotics.
Việc doanh nghiệp VN khởi kiện tại Toà án nước ngoài là một hạn chế, thiệt thòi so với việc kiện ra Toà VN hoặc đưa ra Trọng tài TM. Tuy nhiên, tuỳ theo nội dung trong Hợp đồng, việc lựa chọn nơi khởi kiện là tuỳ thuộc thoả thuận của các bên.
Về pháp luật áp dụng để giải quyết tranh chấp: Điều 664 Bộ luật Dân sự 2015 quy định nguyên tắc xác định pháp luật áp dụng trong quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài là theo Điều ước quốc tế mà VN là thành viên hoặc Luật VN. Theo đó, nếu ĐƯQT hoặc PL VN có quy định các bên có quyền lựa chọn luật áp dụng thì thực hiện theo nguyên tắc này; nếu không có, cơ quan tài phán sẽ xác định luật áp dụng dựa trên nguyên tắc pháp luật áp dụng là pháp luật có gắn bó mật thiết nhất với mối quan hệ phát sinh tranh chấp. Một số ví dụ như là pháp luật của nước bên bán, nước bên cung cấp dịch vụ, nước bên nhận quyền (chuyển giao quyền SHTT), nước nơi người lao động thường xuyên thực hiện công việc (quan hệ lao động), nước nơi người tiêu dùng cư trú, nước nơi có bất động sản (đối với việc chuyển giao bất động sản), … (Xem Điều 14 Luật Trọng tài TM 2010 và Điều 683 BLDS 2015).
Quy tắc tư pháp quốc tế cũng dựa trên 2 nguyên tắc : do các bên thoả thuận và do cơ quan tài phán lựa chọn
Việc xác định cơ quan giải quyết tranh chấp và pháp luật áp dụng đã có nguyên tắc định sẵn. Và cơ quan nào, pháp luật nào áp dụng sẽ đem đến lợi thế hay thiệt thòi cho mỗi bên trong kết quả giải quyết tranh chấp, thậm chí đã có bản án/phán quyết của cơ quan giải quyết tranh chấp rồi nhưng khi đem thi hành ở nước đối tác có thuận lợi không cũng là vấn đề cần lưu tâm. Do đó, để đảm bảo lợi ích cho mình, các DN sẽ cần tiên liệu trước vấn đề này và ghi nhận vào Hợp đồng, chứ không đợi tới lúc đã xảy ra tranh chấp.
