Hệ thống Pháp luật Đất đai Việt Nam

Qua mỗi giai đoạn lịch sử, Hiến pháp Việt Nam đã có những thay đổi về hình thức sở hữu đất đai. Cụ thể:

⁃         Hiến pháp 1946 xác lập nhiều hình thức sở hữu đất đai.

⁃         Luật cải cách ruộng đất năm 1953 chỉ còn ghi nhận 2 hình thức sở hữu chủ yếu là sở hữu Nhà nước và sở hữu của người nông dân.

⁃         Hiến pháp 1959 tuyên ngôn cho 3 hình thức sở hữu về đất đai là sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể và sở hữu tư nhân về đất đai.

⁃         Đến Hiến pháp 1980, 1992 và Hiến pháp 2013, chế độ sở hữu đất đai được quy định là chế độ sở hữu toàn dân về đất đai và định danh vai trò của Nhà nước là người đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, thống nhất quản lý đất đai trong phạm vi cả nước.

Căn cứ cơ sở này, Hệ thống văn bản pháp luật đất đai được xây dựng và có sự thay đổi như sau:

1.      Luật Đất đai 1987 (ký lệnh công bố ngày 08/01/1988)

⁃         Ra đời ở thời kỳ chuyển tiếp giữa chế độ quan liêu bao cấp và cơ chế thị trường

⁃         Quản lý đất đai bằng quy hoạch và pháp luật

⁃         Mang nặng dấu ấn của cơ chế cũ

2.      Luật Đất đai 1993 (có hiệu lực ngày 15/10/1993)

⁃         Xóa bỏ tình trạng vô chủ trong quan hệ sử dụng đất

⁃         Xác lập quyền năng cụ thể cho người sử dụng đất

⁃         Điều chỉnh quan hệ đất đai theo cơ chế thị trường

3.      Luật Đất đai 1998 sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 1993 (có hiệu lực ngày 02/12/1998)

⁃         Luật hóa quyền năng của Hộ gia đình, cá nhân, tổ chức sử dụng đất

⁃         Xác định rõ hình thức giao đất, cho thuê đất để làm căn cứ quy định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất

ð Tập trung vào hình thức sử dụng đất và tiền tệ hóa quyền sử dụng đất

4.      Luật Đất đai  2001 sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 1993 (có hiệu lực 01/10/2001)

ð Hoàn thiện chế độ quản lý Nhà nước về đất đai, cải cách thủ tục hành chính trong giao đất, cho thuê đất, phân công, phân cấp quản lý đất đai

5.      Luật Đất đai 2003 (có hiệu lực ngày 01/7/2004)

⁃         Đáp ứng giai đoạn phát triển mới của đất nước, đó là thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

⁃         Các quy định bớt chắp và tăng tính đồng bộ hơn

6.      Luật Đất đai 2013 (có hiệu lực ngày 01/7/2014)

⁃         Minh bạch thủ tục hành chính

⁃         Thoát bớt tính hành chính trong quan hệ đất đai

⁃         Dân sự hóa quan hệ đất đai (quan tâm quyền lợi người sử dụng, bình đẳng trong đối xử với cá chủ thể sử dụng đất)

⁃         Phát triển kinh tế thông qua nguồn lực đất đai và các chính sách có tầm nhìn chiến lược