FLC Faros nâng khống vốn điều lệ và Tội danh Lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Hành vi "nâng khống vốn điều lệ" của ông Trịnh Văn Quyết - cựu Chủ tịch Tập đoàn FLC có yếu tố nào để có thể cấu thành tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản"?
"Nâng khống vốn điều lệ" trong trường hợp này được cho biết là FLC Faros đã được tăng vốn điều lệ từ 1,5 tỷ đồng lên 4.300 tỷ đồng vào tháng 3 năm 2016 (tăng gấp 2.867 lần), nhưng các cổ đông không đơn thuần là góp đủ vốn theo đăng ký mà chỉ cần hơn 25 tỷ là hoàn tất đợt tăng vốn. Phương thức được sử dụng là thực hiện vòng lặp "góp vốn, rồi ủy thác đầu tư" liên tục 18 lần. Có thể hình dung quy trình này như sau:
Cổ đông cam kết góp (x) tỷ đồng, và góp thành nhiều lần. Lần thứ nhất, cổ đông góp (x-y) tỷ đồng, tài khoản FLC Faros sẽ ghi nhận "có", ngay sau đó, FLC Faros sẽ chuyển số tiền này tới 1 cá nhân, cá nhân này sẽ chuyển số tiền đó tới cổ đông với lý do nào đó (như cho vay chẳng hạn), và cổ đông lại sử dụng số tiền này chuyển khoản lần 2 vào tài khoản FLC Faros, tài khoản FLC Faros sẽ ghi nhận "có" lần 2. Cứ như thế, các cổ đông sẽ hoàn tất việc góp vốn với số tiền ban đầu bỏ ra không nhiều như đã đăng ký góp.
Bỏ qua vấn đề xem xét tính hợp pháp của hoạt động "ủy thác đầu tư" trong trường hợp này, vấn đề cần làm rõ trước tiên là hành vi nêu trên có được coi là "nâng khống vốn điều lệ" không, và chế tài áp dụng theo quy định là gì? Hiện tại pháp luật chưa có định nghĩa về khái niệm "nâng khống vốn điều lệ", mà chỉ ghi nhận "kê khai khống vốn điều lệ, không góp đủ số vốn điều lệ như đã đăng ký" là hành vi bị cấm (khoản 5 điều 16 Luật Doanh nghiệp 2020). Và, chế tài áp dụng là bị phạt tiền, đồng thời buộc đăng ký điều chỉnh số vốn điều lệ bằng với số vốn thực góp. Kể từ ngày 01/01/2022, mức phạt đối với hành vi "nâng khống vốn điều lệ" lên tới 100 triệu đồng (điều 47 nghị định 122/2021/Nđ-CP). Trước đó, mức phạt là 10-20 triệu đồng (khoản 3 điều 28 Nghị định 50/2016/Nđ-CP). Như vậy, nếu chỉ dừng lại ở đây, hành vi "nâng khống vốn điều lệ" trong trường hợp này chỉ là hành vi gian dối, và bị xử phạt hành chính.
Thủ đoạn đưa ra thông tin không đúng sự thật, nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác là dấu hiệu đặc trưng của tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" . Trong trường hợp của FLC Faros, sau khi "nâng khống vốn điều lệ", niêm yết cổ phiếu Ros trên sàn chứng khoán, các cổ đông đã bán thu về 6.400 tỷ đồng từ các nhà đầu tư. Tiền từ các nhà đầu tư chuyển dịch sang ông Trịnh Văn Quyết và cổ đông của FLC Faros gắn liền, và có mối quan hệ nhân quả với thủ đoạn "nâng khống vốn điều lệ" nêu trên. Chuỗi hành vi này có thể được minh họa, diễn giải như sau:
Sau khi tăng vốn điều lệ thành công như đã nêu trên, và cổ phiếu được niêm yết trên sàn chứng khoán, giả định giá thị trường của mỗi cổ phiếu Ros là (10.000 + x) vnđ, mệnh giá là 10.000 vnđ, khi cổ đông bán sẽ thu lời được x vnđ/mỗi cổ phiếu. Không thể quên rằng, các cổ đông đã không thực bỏ tiền ra để được sở hữu tất cả cổ phiếu có mệnh giá 10.000 vnđ này. Thậm chí, nếu sau khi bán hết các cổ phiếu, họ dùng tiền thu về được từ các nhà đầu tư để thanh toán phần 10.000 vnđ/1 cổ phiếu lại cho FLC Faros, lấp trả sự khuất tất trong hoạt động góp vốn ban đầu, thì phần lời x vnđ/mỗi cổ phiếu cũng đến từ hành vi "nâng khống vốn điều lệ" ban đầu.
Như vậy, về mặt pháp lý, có thể có căn cứ để ông Trịnh Văn Quyết và các cổ đông liên quan bị truy cứu thêm tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" trong chuỗi hành vi "nâng khống vốn điều lệ" thu lợi bất chính như vừa phân tích ở trên. Tuy nhiên, bài viết này chỉ phân tích dựa trên thông tin đơn lẻ, và chưa được xác thực từ nội dung các bài viết đăng tải trên Internet. Bài viết chỉ nhằm gợi mở tư duy pháp lý trước sự kiện đang rầm rộ trên các trang mạng.
Tham khảo:
1. https://tapchitoaan.vn/trinh-van-quyet-nang-khong-von-dieu-le-flc-faros-tu-15-ty-dong-%C2%A0len-4.300-ty-dong7017.html
2. https://tapchitaichinh.vn/kinh-te-vi-mo/vi-pham-luat-doanh-nghiep-tu-viec-tang-von-khong-351167.html
3. https://vnexpress.net/chieu-tang-von-ao-cua-flc-faros-4504165.html
4. https://nld.com.vn/phap-luat/cuu-chu-tich-flc-trinh-van-quyet-nang-khong-von-dieu-le-faros-tu-15-ti-dong-len-4300-ti-dong-20220825213213879.htm
